ခံတွင်းအနာ ကုသမှု
ကုသမှုများ
ခံတွင်းအနာ ကုသမှု
Hamille တိုကျို သွားဆေးခန်း
ပျောက်ရခက်သော ခံတွင်းအနာ သို့မဟုတ် ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်သော နာကျင်မှုများအတွက် အကြောင်းရင်းကို စစ်ဆေးအတည်ပြုပြီး လိုအပ်သော ကုသမှုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ခြင်းသည် အရေးကြီးပါသည်။
ခံတွင်းအနာ ကုသမှုအကြောင်း
ခံတွင်းအနာသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ၊ အာဟာရအခြေအနေ၊ ပါးကိုက်မိသည့် အလေ့အထ၊ သွား သို့မဟုတ် ကိရိယာများ၏ လှုံ့ဆော်မှု၊ ကူးစက်ရောဂါ စသည့် အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖြစ်ပွားပါသည်။ အသွင်အပြင် ဆင်တူသော်လည်း ကုသနည်း ကွဲပြားတတ်သောကြောင့်၊ ဆိုင်ဝယ်ဆေးဖြင့်သာ ကြာရှည် စောင့်ကြည့်မနေဘဲ ပျောက်ကင်းပုံနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေကို စစ်ဆေးပါသည်။
ခံတွင်းအနာ အမျိုးအစားနှင့် အကြောင်းရင်းများ
ခံတွင်းအနာတွင် အမျိုးအစား အချို့ ရှိပြီး၊ အကြောင်းရင်းအလိုက် လက္ခဏာနှင့် တိုးတက်မှု ကွဲပြားပါသည်။
အာဖသာ ခံတွင်းအနာ (Aphthous Stomatitis)
အဖြစ်များဆုံး အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး၊ အဖြူဆန်သော အနာ၏ ပတ်ပတ်လည်တွင် နီရဲရောင့်ရမ်းမှု ရှိကာ၊ အချင်း 2～10mm ခန့် စက်ဝိုင်းပုံ သို့မဟုတ် ဘဲဥပုံ ဖြစ်ခြင်းသည် ထူးခြားချက် ဖြစ်ပါသည်။ ထိလိုက်လျှင် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ပြီး ပါးအတွင်းဘက်၊ နှုတ်ခမ်း အတွင်းဘက်၊ လျှာ၊ သွားဖုံး စသည်တို့တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။ တိကျသော အကြောင်းရင်းကို မသိရသေးသော်လည်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ အိပ်ရေးမဝခြင်း၊ အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ခုခံအား ကျဆင်းနေချိန်၊ ပါးကို ကိုက်မိသည့်အခါ၊ သွားညှိကိရိယာ သို့မဟုတ် သွားတု အမြှေးပါးကို ထိမိသည့်အခါ ဖြစ်လွယ်သည်ဟု ယူဆကြပါသည်။
ကက်တာရယ်ခံတွင်းအနာ (Catarrhal Stomatitis)
သွားတု သို့မဟုတ် သွားညှိကိရိယာက အမြှေးပါးကို ထိမိခြင်း၊ ပူသော အစားအစာများကြောင့် လောင်ကျွမ်းခြင်း၊ ပါးအတွင်းဘက်ကို ကိုက်မိခြင်း စသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှု သို့မဟုတ် ဗက်တီးရီးယား ပိုးဝင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ သွားပိုးစားခြင်း၊ သွားဖုံးရောဂါ၊ မကိုက်ညီတော့သော သွားဦးထုပ်တို့ကလည်း အကြောင်းရင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အမြှေးပါးသည် နီရဲရောင့်ရမ်းပြီး ယားယံနာကျင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာကာ၊ အာဖသာ ခံတွင်းအနာနှင့် မတူဘဲ နယ်နိမိတ် မရှင်းလင်းလေ့ရှိပြီး ဧရိယာ ကျယ်ပြန့်လာတတ်ပါသည်။ လှုံ့ဆော်မှု အကြောင်းရင်းကို ဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် သက်သာလာပါသည်။
ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်သော ခံတွင်းအနာ
ဟာပီးစ်ဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် ကော့ဆာကီ ဗိုင်းရပ်စ် စသည်တို့ ပိုးဝင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ ဟာပီးစ်ကြောင့် ဖြစ်သော အနာများသည် နှုတ်ခမ်းနှင့် ပါးစပ်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် သေးငယ်သော ရေဖုများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ပေါက်ပြဲသွားလျှင် နာကျင်သော အနာ ဖြစ်လာကာ၊ အဖျားနှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုလည်း ပါလာတတ်ပါသည်။ လက်ခြေခံတွင်းရောဂါသည်လည်း ခံတွင်းအနာ ပါလာတတ်သော ဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါ တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး၊ ပါးစပ်တွင်းသာမက လက်ဖဝါးနှင့် ခြေဖဝါးများတွင်လည်း အရေပြား အနီစက်များ ပေါ်တတ်ပါသည်။ ကလေးများတွင် အဖြစ်များသော်လည်း လူကြီးများတွင်လည်း ဖြစ်တတ်ပါသည်။
ကင်ဒီဒါ (Candida) ကြောင့်ဖြစ်သော ခံတွင်းအနာ
ကင်ဒီဒါ ဟုခေါ်သော မှို (Candida) တိုးပွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ ခုခံအား ကျဆင်းနေချိန်၊ ပဋိဇီဝဆေးကို ကြာရှည် သုံးနေချိန်၊ စတီရွိုက်ဆေး သုံးနေချိန် စသည်တို့တွင် ဖြစ်လွယ်ပြီး၊ သွားတုကို ကြာရှည် တပ်ဆင်ထားပါက သွားတု အောက်တွင် ကင်ဒီဒါ တိုးပွားနိုင်ပါသည်။ အဖြူရောင် အခေါက်ဖုံးအလား ကပ်နေတတ်ပြီး၊ အတင်း ဆုတ်ခွာလိုက်ပါက သွေးထွက်တတ်ကာ၊ လောင်ခြင်းလို နာကျင်မှု သို့မဟုတ် အရသာ ပြောင်းလဲမှုလည်း ပါလာတတ်ပါသည်။
ခံတွင်းအနာ ဖြစ်လွယ်သူ၏ အထူးလက္ခဏာများ
ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှု စုပုံနေခြင်း
ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှု စုပုံလာပါက ခုခံအား ကျဆင်းပြီး ခံတွင်းအနာ ဖြစ်လွယ်လာပါသည်။ အလုပ်များသော အချိန်များ၊ ပတ်ဝန်းကျင် ပြောင်းလဲချိန်၊ အိပ်ရေးမဝဘဲ ဆက်တိုက် ဖြစ်နေချိန်များတွင် သတိထားရန် လိုအပ်ပါသည်။
အာဟာရဟန်ချက် မညီမျှခြင်း
အာဟာရဟန်ချက် မညီမျှသည့်အခါလည်း ခံတွင်းအနာ ဖြစ်လွယ်လာပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဗီတာမင် B အုပ်စု၊ သံ၊ သွပ် ချို့တဲ့ပါက အမြှေးပါး ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် ခက်ခဲလာသောကြောင့်၊ အပြင်တွင် စားသောက်လေ့ရှိသူများနှင့် အစားရွေးတတ်သူများ သတိထားပါ။
သွားညှိကိရိယာ သို့မဟုတ် သွားတု အသုံးပြုနေခြင်း
သွားညှိကိရိယာ သို့မဟုတ် သွားတုသည် အမြှေးပါးကို ထိမိပြီး ထိခိုက်စေတတ်ပါသည်။ ကိရိယာအသစ်ကို မကျင့်သားရသေးသည့်ကာလ သို့မဟုတ် သွားတု မကိုက်ညီတော့သည့်အခါ ခံတွင်းအနာ ဖြစ်လွယ်လာသောကြောင့်၊ ထိမိနာကျင်ပါက စောစီးစွာ ချိန်ညှိခံယူရန် အကြံပြုပါသည်။
ခံတွင်းအတွင်း ကိုက်မိတတ်သော အလေ့အထ ရှိခြင်း
ပါးအတွင်းဘက် သို့မဟုတ် နှုတ်ခမ်းကို ကိုက်မိတတ်သော အလေ့အထ ရှိသူများသည် တူညီသော နေရာကို ထပ်ခါထပ်ခါ ထိခိုက်စေခြင်းဖြင့် ခံတွင်းအနာ ဖြစ်လွယ်လာပါသည်။ သွားစီတန်း သို့မဟုတ် ချွန်သော သွားများက အမြှေးပါးကို ထိမိနေပါကလည်း တူညီပါသည်။
ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း အလေ့အထနှင့် ခံတွင်းခြောက်သွေ့ခြင်း ရှိခြင်း
ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းသည် အမြှေးပါးကို လှုံ့ဆော်ပြီး ခုခံအား ကျဆင်းစေခြင်းနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသောကြောင့် ခံတွင်းအနာ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်။ တံတွေးတွင် ပိုးသတ်နိုင်စွမ်း ရှိသောကြောင့်၊ ခံတွင်းအတွင်း ခြောက်သွေ့လွယ်သူများသည်လည်း ဗက်တီးရီးယား တိုးပွားလွယ်ပြီး ခံတွင်းအနာ ဖြစ်လွယ်သော လမ်းကြောင်း ရှိပါသည်။
သွားဘက်ဆေးခန်းတွင် စစ်ဆေးသင့်သော ခံတွင်းအနာ
ကြာရှည် မပျောက်ခြင်း
2 ပတ်ခန့် ကြာသော်လည်း မသက်သာဘဲ၊ တဖြည်းဖြည်း ကြီးမားလာသော အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။
ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း
တူညီသော နေရာတွင် အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်သည့်၊ သွားတု သို့မဟုတ် သွား၏ အစွန်းက ထိမိနေသည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။
ပြင်းထန်သော လက္ခဏာများ ရှိခြင်း
အဖျား၊ ကျယ်ပြန့်သော ယားယံနာကျင်မှု၊ အစားအစာနှင့် ရေ သောက်ရခက်ခဲသော လက္ခဏာများ ရှိသည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။
ကုသမှု အဆင့်ဆင့်
လက္ခဏာများ မေးမြန်းခြင်း
ဘယ်အချိန်ကတည်းက၊ မည်သို့သော အခြေအနေဖြင့်၊ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်း ရှိမရှိကို မေးမြန်းပါသည်။
ခံတွင်းအတွင်း စစ်ဆေးခြင်း
အနာ၏ အခြေအနေ၊ သွား သို့မဟုတ် ကိရိယာနှင့် ထိတွေ့မှု၊ သန့်ရှင်းရေး အခြေအနေ စသည်တို့ကို စစ်ဆေးပါသည်။
အကြောင်းရင်းနှင့် လိုက်လျောညီထွေသော ကုသမှု
လှုံ့ဆော်မှု ဖယ်ရှားခြင်း၊ သန့်ရှင်းရေး ညွှန်ကြားခြင်း၊ ဆေးဝါး အသုံးပြုခြင်း စသည်ဖြင့် အခြေအနေနှင့် လိုက်လျောညီထွေသော နည်းလမ်းကို အကြံပြုပါသည်။
အခြေအနေ စစ်ဆေးခြင်း
ပျောက်ကင်းပုံကို စစ်ဆေးပြီး၊ လိုအပ်ပါက ထပ်မံစစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် ပူးပေါင်း ဆေးကုသရေး အဖွဲ့အစည်းသို့ လွှဲပြောင်း ညွှန်ကြားပါသည်။
ခံတွင်းအနာ ကာကွယ်နည်းများ
လုံလောက်သော အိပ်စက်ခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှု စီမံခန့်ခွဲခြင်း
လုံလောက်သော အိပ်စက်ခြင်းဖြင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု မစုပုံစေခြင်းသည် အခြေခံ ဖြစ်ပါသည်။ အလုပ်များလေလေ နားနေခြင်းကို ဂရုစိုက်ပြီး၊ သင့်တင့်သော လေ့ကျင့်ခန်း သို့မဟုတ် ဝါသနာပါသည့် အချိန်ဖြင့် စိတ်ဖိစီးမှု လျှော့ချခြင်းသည်လည်း အထောက်အကူ ဖြစ်ပါသည်။
အာဟာရ ဟန်ချက်ညီသော အစားအစာ
အာဟာရ ဟန်ချက်ညီသော အစားအစာကို ဂရုစိုက်ပြီး၊ ဗီတာမင် B အုပ်စု ပါဝင်သော အစားအစာများကို တက်ကြွစွာ စားသုံးပါ။ ဝက်သား၊ အသည်း၊ ကြက်ဥ၊ နတ်တိုး၊ ဟင်းနုနွယ်ရွက်၊ ငှက်ပျောသီး စသည်တို့အပြင်၊ သံနှင့် သွပ်သည်လည်း အမြှေးပါး ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်ပါသည်။
သေချာသော ခံတွင်း စောင့်ရှောက်မှု
အစားအစာ စားပြီးနောက်နှင့် အိပ်ရာဝင်ခင် သွားတိုက်ခြင်းဖြင့် ခံတွင်းကို သန့်ရှင်းအောင် ထိန်းသိမ်းပါ။ မာသော သွားပွတ်တံဖြင့် ပြင်းထန်စွာ တိုက်ပါက အမြှေးပါးကို ထိခိုက်စေနိုင်သောကြောင့်၊ နူးညံ့သော သွားပွတ်တံဖြင့် ညင်သာစွာ တိုက်ရန် အကြံပြုပါသည်။
သွားညှိကိရိယာ သို့မဟုတ် သွားတု သင့်လျော်စွာ ထိန်းသိမ်းခြင်း
သွားညှိကိရိယာ သို့မဟုတ် သွားတုက ထိမိနာကျင်ပါက၊ မသည်းခံဘဲ စောစီးစွာ ချိန်ညှိခံယူပါ။ သွားတုကို နေ့စဉ် သန့်ရှင်းအောင် ထိန်းသိမ်းပြီး၊ အိပ်ချိန်တွင် ချွတ်ထားရန်နှင့် ပုံမှန် ကိုက်ညီမှုကို စစ်ဆေးခံယူရန်လည်း အရေးကြီးပါသည်။
ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် လှုံ့ဆော်မှုပြင်းသော အစားအစာ လျှော့ချခြင်း
ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းသည် ခံတွင်းအနာသာမက သွားဖုံးရောဂါနှင့် ခံတွင်းကင်ဆာ အန္တရာယ်နှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသောကြောင့်၊ ဆေးလိပ်ဖြတ်ရန် စဉ်းစားရန် အကြံပြုပါသည်။ အရက် သောက်သုံးမှုကို လျှော့ချပြီး၊ လှုံ့ဆော်မှု ပြင်းသော အစားအစာများကိုလည်း အတန်အသင့် စားသုံးပါ။
ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်၍ ကြာရှည် လျစ်လျူမရှုရန်
ခံတွင်းအနာလို့ ထင်ရသော်လည်း အခြားရောဂါ ပုန်းကွယ်နေနိုင်ပါသည်။ ထိခိုက်နေသော နေရာကို နှိပ်ညှစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လှုံ့ဆော်မှု ပြင်းသော ဆေးကို ထပ်ခါထပ်ခါ မသုံးဘဲ၊ ပျောက်ရခက်ပါက ဆေးခန်း လာရောက်ပါ။ ပြင်းထန်သော ရောင်ရမ်းမှု၊ အသက်ရှူရခက်ခြင်း သို့မဟုတ် မျိုချရခက်ခြင်း ရှိပါက အရေးပေါ် ဆေးကုသရေး အဖွဲ့အစည်းသို့ လာရောက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
Q1. ခံတွင်းအနာကို မကုသဘဲ ထားလျှင် သဘာဝအလျောက် ပျောက်ပါသလား?
ခံတွင်းအနာအများစုသည် 1 ပတ်မှ 10 ရက်ခန့်တွင် သဘာဝအလျောက် ပျောက်ကင်းတတ်ပါသည်။ သို့သော် နာကျင်မှု ပြင်းထန်ပါက သို့မဟုတ် အစားအစာ စားရခက်ခဲပါက ကုသမှု ခံယူခြင်းဖြင့် သက်သာနိုင်ပါသည်။ 2 ပတ်ထက် ကျော်လွန်၍ မပျောက်ပါက အခြားရောဂါ ပုန်းကွယ်နေနိုင်ခြေ ရှိသောကြောင့်၊ သွားဘက်ဆေးခန်းတွင် စစ်ဆေးရန် အကြံပြုပါသည်။
Q2. ခံတွင်းအနာ ဖြစ်နေချိန်တွင် အစားအသောက်ဆိုင်ရာ သတိထားရမည့် အချက်များ ရှိပါသလား?
စပ်သော၊ ချဉ်သော၊ ငန်သော၊ ပူသော အစားအစာများ စသည့် လှုံ့ဆော်မှု ပြင်းသော အစားအစာများသည် စူးရှစွာ နာကျင်စေတတ်ပါသည်။ ဆန်ပြုတ်၊ ဥဒွန်းခေါက်ဆွဲ၊ တိုဟူး၊ ဒိန်ချဉ် စသည့် နူးညံ့ပြီး လှုံ့ဆော်မှု နည်းသော အစားအစာများကို ရွေးချယ်ခြင်းက ပိုကောင်းပါသည်။
Q3. ဆိုင်တွင် ဝယ်ယူရသော ဆေးများ ထိရောက်ပါသလား?
ဆိုင်တွင် ဝယ်ယူရသော ခံတွင်းအနာအတွက် ဆေးလိမ်းများသည်လည်း အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ထိရောက်မှု မျှော်လင့်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် ဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် ကင်ဒီဒါကြောင့်ဖြစ်သော ခံတွင်းအနာများနှင့် မသင့်လျော်သည့် အခြေအနေများ ရှိပြီး၊ ပိုမို ကြာရှည်သွားနိုင်သောကြောင့်၊ မပျောက်ဘဲ ကြာနေပါက သွားဘက်ဆေးခန်းသို့ တိုင်ပင်ရန် စဉ်းစားပါ။
Q4. ခံတွင်းအနာသည် သူတစ်ပါးသို့ ကူးစက်နိုင်ပါသလား?
အာဖသာ ခံတွင်းအနာသည် သူတစ်ပါးသို့ ကူးစက်လေ့ မရှိဟု ယူဆကြပါသည်။ သို့သော် ဟာပီးစ်ကြောင့်ဖြစ်သော ခံတွင်းအနာနှင့် လက်ခြေခံတွင်းရောဂါ စသည့် ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်သော ခံတွင်းအနာများမှာ ကူးစက်နိုင်ခြေ ရှိသောကြောင့်၊ တဆေးတစ်ထည် သို့မဟုတ် ခွက်ကို မျှဝေအသုံးမပြုဘဲ၊ မကြာခဏ လက်ဆေးရန် ဂရုစိုက်ပါ။
Q5. ခံတွင်းအနာနှင့် ကင်ဆာကို မည်သို့ ခွဲခြားနိုင်ပါသလဲ?
သာမန် ခံတွင်းအနာသည် 1～2 ပတ်ခန့်တွင် ပျောက်ကင်းသွားလေ့ ရှိသော်လည်း၊ ပျောက်ရခက်သော အကျိတ် သို့မဟုတ် နယ်နိမိတ် မရှင်းလင်းသော ဒဏ်ရာများ ဆက်လက် ရှိနေပါက သတိထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ 2 ပတ်ထက် ကျော်လွန်၍ မပျောက်ခြင်း၊ ကြီးမားလာခြင်း၊ သွေးထွက်လွယ်လာခြင်း စသည့် ပြောင်းလဲမှုများ ရှိပါက၊ စောစီးစွာ သွားဘက်ဆေးခန်းတွင် စစ်ဆေးရန် အကြံပြုပါသည်။
Q6. ကလေးသည် ခံတွင်းအနာကြောင့် အစားအစာ မစားနိုင်သည့်အခါ မည်သို့ ပြုလုပ်သင့်ပါသလဲ?
နာကျင်မှု ပြင်းထန်ချိန်တွင် ရေခဲမုန့်၊ ဂျယ်လီ၊ အေးအောင်ထားသော ဥဒွန်းခေါက်ဆွဲ စသည့် အေးစိမ့်ပြီး နူးညံ့၊ လှုံ့ဆော်မှု နည်းသော အစားအစာများကို စမ်းသပ် ကျွေးကြည့်ပါ။ သွားဘက်ဆေးခန်းတွင် နာကျင်မှု သက်သာစေသော ဆေးလိမ်းအကြောင်း တိုင်ပင်နိုင်ပါသည်။
